سوره دهر.انسان

ترتيب نزول سوره انسان:98             ترتيب کتابت:76

تعداد آيات:31                              تعداد حروف:1115

تعداد موضوعات سوره:2

معناي لغوي کلمات آيات پانزده تا بيست و پنج سوره دهر:

يطاف عليهم:بردورآنها گردانده مي شود

انيه:جمع إناء:ظرف ها                    فضه:نقره

اکواب:جام ها                           

 قوارير:بلورها   

قدروا:معين و اندازه گيري کردند

يسقون:نوشانده مي شود،سيراب مي گردند

کاساً:جامي                                مزاج:آميزه،ترکيب

عين:چشمه سار                           تسمي:ناميده مي شود

سلسبيل:نوشيدني گوارا،آنچه پي در پي جاري است

يطوف عليهم:دور مي زند بر ايشان

ولدان:کودکان                            مخلد:جاويد

اذا رأيت:وقتي ديدي

حسبت:پنداشتي،مي پنداري             منثور:پراکنده شده

ثَم:آنجا                                  ثُم:سپس

نعيم:نازونعمت                         عاليهم:براندامشان

سندس:حريرنازک                      

 خضر:سبز

استبرق:حريرضخيم

حلوا:زينت يافته اند

اساور:دست بندها

سقي:سيراب کرد

ثياب:لباس ها

مشکور:قدرداني شده،مقبول

نزلنا:نازل کرديم

لاتطع:اطاعت نکن

اثم:گناهکار

کفور:کفرپيشه

بکره:اول روز،صبحگاه  

آصيل:آخرروز،شامگاه 

معناي لغوي کلمات متبرک آيات شش تا  چهارده

 عين:چشمه سار 

 يشرب:مي نوشند  

 يفجّرون:مي شکافند،مي جوشانند،جاري مي سازند

يوفون:وفا مي کنند        

  يخافون:مي ترسند

مستطير:گسترده               يطعمون:طعام مي دهند

انما:جز اين نيست            نطعم:طعام مي دهيم

لا نريد:نمي خواهيم         شکور:تشکرکردن

نخاف:مي ترسيم              عبوس:غم بار،سخت

قمطرير:شدت ناملايمات     وقي: نگاه داشت

 ذلک:آن                       لقي:پيش آورد،بخشيد

نضرﮤ:طراوت و خرمي      

 جزيهم:پاداششان داد

متکئين:تکيه دهندگان          ارائک:تخت ها

لايرون:نمي بينند           زمهرير:سرماي شديد

دانيه:نزديک                   ظلال:سايه ها

ذللت:رام شده                 تدليل:رام کردن

قطوف:ميوه چيده شده،چيدن ميوه

خطبه اول

نفي صفات زائد بر ذات و صفات ممکنه از ذات حق

پس هرکس خداي پاک را [به صفات زايد بر ذات يا به صفات ممکنات] و صف کند و او را [با چيزي] مقارن  دانسته ، و هرکس که خدا را با چيزي مقارن بشمارد او را دو تا  دانسته ،و هرکس او را دو تا بداند او را جز جزء کرده  و هرکس او را جز جز کند خدا را نشناخته است و هرکس به سوي او اشاره کند او را محدود پنداشته و هرکس او را محدود پندارد او را به شمارش آورده است. کسي که بگويد(( خدا در چيست ؟)) او را در ضمن چيزي نهاده [ و زمان و مکاني برايش در نظر گرفته] و کسي که بگويد (([خدا] بر روي چيست ؟)) [مکان هاي ديگر را] از او خالي دانسته است.

هست اما نه آنکه حادث [و سابقه نيستي داشته] باشد،موجود است اما از نيستي پديد نيامده. با هر چيزي هست بي آن که با آن مقارن [و مجاور] باشد  و با هرچيزي مغاير است بي آنکه از آن جداباشد.کننده است نه بدين معنا که حرکتي از او سر زند و ابزاري داشته باشد ،بيناست [حتي ] آن هنگامي که مخلوقي نبود که ديده شد .يگانه است چرا که دمسازي نيست که با او انس گيرد و [و البته او نيازي به دمساز ندارد و از اين رو ]از نداشتن آن به هراس  نمي افتد.

خطبه 165

وصف بهشت

اگر با چشم دل آنچه را از بهشت برايت وصف مي شود بنگري،به آنچه در دنياسست از شهوت ها و خوشي ها و مناظر آراسته اش بي ميل مي گردي،ووقتي درآواز به هم خوردن برگ هاي درختان بينديشي فکرت سرگردان خواهد شد،درختاني که در کناره رودهايش روييده اند و ريشه در تپه هاي مشک فروبرده اند با خوشه هايي از مرواريدتر که از شاخه هاي کوچک و بزرگ آن درختان آويزان است و ميوه هاي گوناگون که در غلاف خود جاي گرفته و بي هيچ زحمتي چيده مي شود و همانگونه که چيننده مي خواهد در دستش قرار مي گيرد.براي بهشتيان عسل هاي پاک وشراب صافي در قصرهايشان مي چرخانند .ساکنان بهشت مردمي هستند که کرامت پي در پي به آنان مي رسيد تا سرانجام به خانه جاوداني درآمدند و از رنج سفر آسوده گشتند.

اي شنونده!اگر دل خويش را به مناظر زيبا و شگفت آوري که در بهشت به تو رومي آورند مشغول داري روحت با اشتياق فراوان به آن ديار پرواز خواهد کرد وبراي هرچه زودتر رسيدن به آن از مجلس من به همسايگي مردگان خواهي رفت.خداوند با رحمت خويش ما و شما را در زمره کساني قرار دهد که از عمق دل براي رسيدن به منازل نيکان مي کوشند.